Kết quả khảo sát việc thực hiện pháp luật về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

Thực hiện Chương trình giám sát năm 2026, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức khảo sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở khảo sát trực tiếp tại Công an tỉnh, một số Công an xã, phường và nghiên cứu báo cáo, tài liệu của các cơ quan liên quan, Đoàn ĐBQH tỉnh đã báo cáo kết quả khảo sát, trong đó đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm cơ bản được thực hiện đúng quy định

Theo báo cáo của Đoàn ĐBQH tỉnh, thời gian qua, các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong triển khai thực hiện Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành; chủ động triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng tiếp nhận, phân loại, kiểm tra, xác minh và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố. Công tác phối hợp giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan liên quan cơ bản được thực hiện chặt chẽ, góp phần bảo đảm nguồn tin về tội phạm được tiếp nhận, xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng công việc được chuyển mạnh về cấp tỉnh và cấp xã. Trước yêu cầu đó, Công an tỉnh đã chủ động kiện toàn tổ chức, bố trí lực lượng và thành lập Tổ Cảnh sát phòng, chống tội phạm tại 102/102 Công an cấp xã để trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, kiểm tra, xác minh ban đầu đối với tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Viện kiểm sát nhân dân cũng từng bước tổ chức theo khu vực, duy trì phối hợp với Cơ quan điều tra trong kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Qua khảo sát, Đoàn nhận thấy các cơ quan có thẩm quyền cơ bản thực hiện nghiêm quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự về tiếp nhận đầy đủ các tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Công tác trực ban hình sự được duy trì 24 giờ trong ngày, 7 ngày trong tuần; nguồn tin được tiếp nhận bằng nhiều hình thức như trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, văn bản, phương tiện thông tin đại chúng, ứng dụng VNeID và các nền tảng số theo quy định.

Trong kỳ khảo sát, Công an tỉnh tiếp nhận 4.630 nguồn tin về tội phạm, trong khi Viện kiểm sát nhân dân hai cấp kiểm sát 4.822 tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Công tác phân loại nguồn tin cơ bản được thực hiện đúng quy định; các vụ việc vượt thẩm quyền hoặc có dấu hiệu tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng được báo cáo, chuyển giao kịp thời cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh.

Đáng chú ý, toàn tỉnh đã giải quyết 4.231/4.630 nguồn tin, đạt tỷ lệ 91,38%. Trong số nguồn tin đã giải quyết, Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án đối với 2.587 nguồn tin, không khởi tố đối với 1.202 nguồn tin và tạm đình chỉ giải quyết 442 nguồn tin. Theo báo cáo của đơn vị được khảo sát, không có trường hợp giải quyết quá thời hạn luật định.

Phối hợp liên ngành và chuyển đổi số từng bước được tăng cường

Đoàn ĐBQH tỉnh đánh giá công tác phối hợp giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan, đơn vị liên quan cơ bản được thực hiện nghiêm túc. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các cơ quan tiến hành tố tụng đã chủ động rà soát, điều chỉnh cơ chế phối hợp phù hợp với mô hình tổ chức mới; tăng cường trao đổi nghiệp vụ, thống nhất hướng xử lý đối với những vụ việc phức tạp ngay từ giai đoạn đầu.

Cùng với đó, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm từng bước được đẩy mạnh. Việc cập nhật thông tin trên các phần mềm quản lý nghiệp vụ, số hóa hồ sơ, tài liệu góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi tiến độ giải quyết và phục vụ công tác kiểm tra, kiểm sát. Một số Công an cấp xã đã khai thác VNeID, đường dây nóng, Zalo OA và các kênh thông tin chính thống để tiếp nhận phản ánh của người dân về tình hình an ninh, trật tự.

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn ĐBQH tỉnh nhận thấy công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố vẫn còn một số khó khăn, hạn chế.

Đáng chú ý là những tác động từ việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc không còn tổ chức Công an cấp huyện và Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện làm thay đổi phương thức hoạt động tố tụng; khối lượng công việc tăng, phạm vi quản lý mở rộng trong khi biên chế, cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm chưa được bổ sung tương xứng. Cơ chế phân công, ủy quyền và phối hợp giữa Công an cấp xã, Cơ quan điều tra Công an tỉnh và Viện kiểm sát nhân dân khu vực ở một số trường hợp còn chưa đồng bộ.

Địa bàn tỉnh rộng, dân cư phân tán, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, giao thông còn khó khăn, ảnh hưởng đến việc tiếp cận hiện trường, chuyển giao hồ sơ và tổ chức các hoạt động tố tụng. Cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiệp vụ tại cơ sở còn thiếu; năng lực xử lý một số loại tội phạm mới, nhất là tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng, tội phạm kinh tế, môi trường và kỹ năng thu thập, bảo quản chứng cứ điện tử ở một số nơi còn hạn chế.

Việc phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong giám định, định giá tài sản và cung cấp tài liệu có thời điểm chưa kịp thời. Hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng chưa hoàn thiện, kết nối liên thông chưa đồng bộ, nhất là tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật

Từ kết quả khảo sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo đảm an ninh, trật tự; tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền địa phương với các cơ quan tiến hành tố tụng trong cung cấp thông tin, giám định, định giá tài sản và giải quyết các vụ việc theo quy định pháp luật.

Đoàn cũng đề nghị UBND tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp trụ sở làm việc, trang thiết bị chuyên dùng, hệ thống camera an ninh, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết khác phục vụ hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới; đồng thời nâng cao chất lượng, rút ngắn thời gian giám định, định giá tài sản và cung cấp tài liệu phục vụ hoạt động tố tụng.

Đối với Công an tỉnh, Đoàn đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy chế phối hợp liên ngành, thường xuyên giao ban, trao đổi nghiệp vụ; nghiên cứu tinh gọn quy trình, thủ tục và các khâu báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo chuyên môn giữa cấp xã với các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh, tạo điều kiện để Công an cấp xã chủ động, kịp thời trong thụ lý, xác minh ban đầu. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nghiên cứu xây dựng cơ chế tiếp nhận, điều phối, theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ trên môi trường điện tử; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ.

Đối với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, Đoàn ĐBQH đề nghị tăng cường kiểm sát ngay từ giai đoạn tiếp nhận, phân loại, thụ lý và giải quyết nguồn tin về tội phạm; chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra và Công an cấp xã, nhất là đối với các vụ việc phức tạp; kịp thời đôn đốc giải quyết các nguồn tin khi gần hết thời hạn luật định, góp phần không để xảy ra tình trạng chậm trễ, bỏ lọt tội phạm hoặc làm oan, sai người vô tội.

Qua khảo sát, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đánh giá công tác tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, nâng cao năng lực của lực lượng tại cơ sở, bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị và đẩy mạnh chuyển đổi số là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh./.

                                                                                            Nghị Viện