UBND tỉnh chỉ thị về công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong giải phóng mặt bằng

UBND tỉnh vừa ban hành Chỉ thị về về tăng cường công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong giải phóng mặt bằng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội,  góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo đó, trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Tỉnh ủy, sự giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh và sự điều hành quyết liệt của Ủy ban nhân dân tỉnh, công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng (GPMB) phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều dự án hạ tầng giao thông lớn (như: đường bộ Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; đường Hồ Chí Minh đoạn tránh Đông Buôn Ma Thuột…), các dự án nâng cấp khu, cụm công nghiệp, đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, thủy lợi, tổ hợp năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời)…được triển khai kịp thời, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống Nhân dân. Lực lượng Công an các cấp trong tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ động nắm tình hình, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp kịp thời xử lý các vấn đề an ninh, trật tự (ANTT) liên quan đến GPMB; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan, các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền cơ sở bảo vệ an toàn các công trình, dự án; ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, khiếu kiện đông người, gây rối trật tự công cộng.

Tuy nhiên, công tác GPMB vẫn còn một số tồn tại, hạn chế: Một số dự án lớn chậm tiến độ; phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài, phức tạp ở một số địa phương; tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp, tụ tập đông người vẫn xảy ra cục bộ; các thế lực thù địch, phản động và phần tử xấu đã lợi dụng để kích động, xuyên tạc, chống phá khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ANTT. Công tác GPMB chậm có thể dẫn đến các dự án kinh tế trọng điểm không đảm bảo tiến độ, nguy cơ làm suy giảm môi trường đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư và thu hút dòng vốn đầu tư chiến lược, tác động trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế (hai con số) mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra.

Có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do: Hệ thống chính sách, pháp luật về đất đai trong quá trình chuyển tiếp còn có những điểm chưa đồng bộ, hướng dẫn thi hành còn có độ trễ. Cơ chế giá đền bù, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp chưa sát với giá trị giao dịch trên thị trường. Công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng ở cấp cơ sở còn lỏng lẻo, để xảy ra tình trạng lấn chiếm, mua bán sang nhượng đất, xây dựng công trình trái phép, tạo ra hệ lụy phức tạp khi thu hồi. Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, các chủ đầu tư và lực lượng Công an có lúc, có nơi thiếu tính đồng bộ. Công tác dân vận, đối thoại, thuyết phục người dân chưa thực hiện thấu đáo ngay từ đầu. Vai trò tham mưu, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ xung đột lợi ích từ sớm, từ xa của một số đơn vị, địa phương chưa đáp ứng được yêu cầu của tốc độ phát triển. Một số cấp ủy, chính quyền địa phương còn tâm lý “khoán trắng” nhiệm vụ bảo đảm ANTT trong GPMB cho lực lượng Công an.

Để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, GPMB; bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các dự án, công trình trọng điểm; kiên quyết không để phát sinh mâu thuẫn, khiếu kiện phức tạp, hình thành “điểm nóng” về ANTT; bảo vệ vững chắc an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, thông thoáng, bứt phá phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế (hai con số) ổn định. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan tập trung quán triệt và thực hiện tốt các nội dung sau:

Bảo đảm ANTT trong thu hồi đất, GPMB là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành quyết liệt của chính quyền, nhằm nâng cao hiệu quả, giải quyết triệt để các “nút thắt”, “điểm nghẽn” về công tác GPMB; trong đó lực lượng Công an giữ vai trò chủ trì, nòng cốt tham mưu đảm bảo ANTT và tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý vi phạm pháp luật. Quá trình thực hiện GPMB phải công khai, minh bạch, công bằng, đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Phải kết hợp chặt chẽ, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với giữ vững an ninh, quốc phòng. Giải quyết công tác GPMB phải trên tinh thần thượng tôn pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân theo nguyên tắc “Nơi ở mới của người dân phải bằng hoặc tốt hơn nơi cũ”. Chủ động phòng ngừa, phát hiện, giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kiện từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở; không để tích tụ thành các mâu thuẫn lớn, không để các thế lực thù địch lợi dụng kích động, chống phá. Lấy tuyên truyền, vận động, thuyết phục và đối thoại công khai làm biện pháp căn cơ, nhưng phải kiên quyết, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật, trục lợi chính sách hoặc cố tình gây rối, cản trở sự phát triển chung.

Công an tỉnh Đắk Lắk chủ trì, chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh về toàn bộ công tác bảo đảm ANTT trước, trong và sau khi triển khai công tác GPMB trên địa bàn toàn tỉnh, cụ thể: Chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, Công an cấp xã bám sát địa bàn, chủ động nắm chắc tình hình biến động đất đai, tư tưởng, tâm tư nguyện vọng của quần chúng Nhân dân trong vùng dự án, nhất là trong vùng đồng bào DTTS, vùng tôn giáo. Phát hiện sớm các mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kiện từ khi mới phát sinh để kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở; đồng thời, phối hợp với các sở, ngành, địa phương tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương, hạn chế tối đa việc cưỡng chế. Tiến hành khảo sát, xây dựng báo cáo đánh giá tác động về ANTT trong công tác GPMB, nhất là đối với các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội lớn trước khi phê duyệt. Xác định rõ các nhóm đối tượng có nguy cơ khiếu kiện, các đối tượng “cá biệt” có khả năng kích động chống đối để có phương án quản lý, đấu tranh riêng biệt, nhằm chủ động phòng ngừa và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng GPMB để kích động gây rối, chống người thi hành công vụ, hoặc cản trở tiến độ dự án. Chủ trì, phối hợp với các chủ đầu tư, UBND cấp xã xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho các lực lượng tham gia thực hiện công tác đo đạc, kiểm đếm, áp giá và chi trả tiền bồi thường. Khi có quyết định cưỡng chế thu hồi đất hoặc bảo vệ thi công từ cấp có thẩm quyền, Công an tỉnh phải chủ trì, phối hợp xây dựng phương án bảo đảm ANTT chặt chẽ theo quy trình của Bộ Công an, dự kiến các tình huống phức tạp có thể xảy ra và biện pháp xử lý kịp thời, hạn chế mức thấp nhất phải sử dụng biện pháp mạnh, tuyệt đối không để xảy ra thương vong, va chạm lớn. Tập trung đấu tranh, làm rõ và xử lý nghiêm các đối tượng lợi dụng quyền tự do dân chủ, lợi dụng các vấn đề về dân tộc, tôn giáo để kích động người dân khiếu kiện, gây rối, cản trở việc GPMB. Ngăn chặn triệt để sự can thiệp, tiếp sức về tài chính, thông tin từ các tổ chức phản động, đối tượng xấu đối với các vụ khiếu kiện trên địa bàn. Chủ động phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, cố ý làm trái các quy định của Nhà nước trong quản lý đất đai, đền bù GPMB của các cán bộ, công chức, viên chức và các chủ đầu tư, tạo niềm tin tuyệt đối trong Nhân dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường kịp thời tham mưu UBND tỉnh ban hành, sửa đổi, bổ sung các quy định về bảng giá đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp với Luật Đất đai hiện hành và đặc thù của tỉnh Đắk Lắk, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người dân trong khuôn khổ pháp luật. Hướng dẫn UBND các xã, phường thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch thu hồi đất, xác định nguồn gốc đất đai, tính toán áp giá đền bù chính xác. Tránh tối đa các sai sót về mặt kỹ thuật, pháp lý - vốn là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến khiếu kiện. Cung cấp kịp thời, đầy đủ các tài liệu, bản đồ địa chính liên quan đến vùng dự án cho lực lượng Công an khi có yêu cầu để phục vụ công tác điều tra, xác minh, giải quyết khiếu nại và lập phương án bảo đảm ANTT.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền phân bổ nguồn vốn đầu tư công hợp lý, ưu tiên bố trí đủ kinh phí cho công tác GPMB của các dự án trọng điểm. Giám sát chặt chẽ tiến độ thực hiện dự án của các chủ đầu tư; kịp thời tham mưu xử lý, thay thế hoặc thu hồi dự án đối với các chủ đầu tư yếu kém, để kéo dài thời gian GPMB, gây bức xúc trong Nhân dân và lãng phí nguồn lực. Trên cơ sở đề xuất của Chủ đầu tư, chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí giải phóng mặt bằng của dự án, không để tình trạng nợ tiền đền bù của dân. Đảm bảo kinh phí phục vụ công tác bảo đảm ANTT, bảo vệ thi công, cưỡng chế của lực lượng Công an và các lực lượng chức năng theo quy định. Chủ trì tham mưu tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 29/2026/QH16, ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Sở Xây dựng chủ trì, hướng dẫn, kiểm tra công tác lập quy hoạch xây dựng các khu tái định cư. Yêu cầu các khu tái định cư phải được quy hoạch, xây dựng đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật (điện, đường, trường, trạm, nước sạch…) và hạ tầng xã hội, đảm bảo cho người dân đến nơi ở mới có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ trước khi tiến hành thu hồi đất. Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đối với các hộ gia đình là người DTTS trong vùng dự án. Phát huy tối đa vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng buôn, chức sắc tôn giáo trong việc giải thích chính sách, vận động đồng bào đồng thuận giao mặt bằng cho nhà nước. Nghiên cứu, đề xuất các cơ chế hỗ trợ đặc thù phù hợp với tập quán canh tác, sinh hoạt của đồng bào DTTS tại chỗ. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp xây dựng và thực hiện hiệu quả các đề án đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm, tạo sinh kế bền vững cho người dân có đất bị thu hồi, đặc biệt là những hộ thuần nông, hộ nghèo, hộ chính sách, không để người dân rơi vào tình trạng thất nghiệp, mất thu nhập sau GPMB, tạo mầm mống cho các tệ nạn xã hội và mất ổn định ANTT. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Đắk Lắk chủ động phối hợp Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Công an tỉnh và các chủ đầu tư mở các chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa kinh tế - xã hội của các dự án trọng điểm, các tấm gương điển hình, gương mẫu trong việc chấp hành giao mặt bằng sớm. Theo dõi chặt chẽ các trang mạng, kịp thời phát hiện, gỡ bỏ và xử lý nghiêm các trang thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội đăng tải thông tin xuyên tạc, sai sự thật về công tác GPMB, kích động tụ tập đông người gây mất ANTT trên địa bàn tỉnh.

Các chủ đầu tư và Ban quản lý dự án phối hợp chặt chẽ với chính quyền và lực lượng Công an trong quá trình GPMB thực hiện các dự án; chủ động cung cấp toàn bộ hồ sơ pháp lý của dự án, tiến độ thi công và kế hoạch GPMB cho cấp có thẩm quyền và Công an địa phương ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Nghiêm cấm các chủ đầu tư, nhà thầu thi công tự ý thỏa thuận ngầm, đưa người từ nơi khác đến đe dọa, ép buộc người dân giao đất, hoặc tự ý tổ chức thi công trên phần đất chưa được bàn giao mặt bằng hợp pháp. Mọi hành vi tự ý cưỡng chế, hủy hoại tài sản của công dân khi chưa có quyết định của cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

UBND các xã, phường: Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về tiến độ GPMB và tình hình ANTT của các dự án triển khai trên địa bàn quản lý. Chỉ đạo Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cấp xã phối hợp thành lập các Tổ công tác đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, giải thích về mục đích, ý nghĩa của dự án, các chế độ chính sách đền bù. Thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, lắng nghe và giải quyết thấu đáo các kiến nghị chính đáng của người dân. Thực hiện đúng, đủ, công khai, minh bạch các quy trình, thủ tục về thu hồi đất, áp giá đền bù, bố trí tái định cư theo quy định pháp luật. Niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và nhà cộng đồng các thôn, buôn, tổ dân phố về quy hoạch dự án, phương án đền bù, hỗ trợ, danh sách các hộ được bồi thường, bố trí tái định cư. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng mập mờ, thiếu minh bạch gây nghi ngờ, bức xúc trong Nhân dân. Khi phát sinh khiếu nại, người đứng đầu chính quyền cấp xã phải trực tiếp tổ chức đối thoại, giải quyết thấu tình, đạt lý với tinh thần cầu thị, nhằm tháo gỡ những “nút thắt” ngay từ khi từ ban đầu. Không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên. Chỉ đạo ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất khi đã thực hiện đầy đủ, đúng quy trình các bước về tuyên truyền, vận động, thuyết phục và giải quyết khiếu nại theo quy định pháp luật. Trước khi thực hiện cưỡng chế, phải thống nhất phương án bảo đảm ANTT với lực lượng Công an cùng cấp.

Đề nghị Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy quan tâm, phối hợp chỉ đạo hệ thống Tuyên giáo, Dân vận các cấp đưa nội dung tuyên truyền về công tác GPMB các dự án trọng điểm thành một nhiệm vụ chính trị thường xuyên; phối hợp giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong công tác thu hồi đất, đền bù, hỗ trợ, tái định cư. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị xã hội tỉnh: Chỉ đạo các tổ chức thành viên từ tỉnh đến cơ sở phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, hội viên và Nhân dân. Đẩy mạnh phong trào “Dân vận khéo”, thành lập các tổ công tác tuyên truyền, vận động trực tiếp đến từng hộ gia đình là hội viên, đoàn viên và Nhân dân, để người dân hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của các dự án đối với sự phát triển của địa phương, từ đó tự nguyện chấp hành.

Yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành liên quan và Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng kế hoạch hành động cụ thể hoặc lồng ghép kế hoạch theo chức năng, nhiệm vụ được giao để triển khai thực hiện nghiêm túc. Định kỳ hằng năm (trước ngày 15/11), các đơn vị, địa phương báo cáo tình hình, kết quả thực hiện về UBND tỉnh (qua Công an tỉnh tổng hợp chung) để báo cáo Thường trực Tỉnh ủy. Đơn vị, địa phương nào để xảy ra trì trệ trong GPMB do thiếu trách nhiệm, để xảy ra “điểm nóng” về ANTT do không chủ động nắm tình hình và giải quyết khiếu nại từ cơ sở, hoặc có cán bộ sai phạm, tiêu cực thì người đứng đầu cấp ủy, chính quyền nơi đó phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và bị xử lý nghiêm theo quy định của Đảng và pháp luật. UBND tỉnh sẽ xem xét, khen thưởng xứng đáng đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, có những cách làm hay, sáng tạo trong công tác vận động quần chúng và bảo đảm ANTT phục vụ GPMB, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk. Giao Công an tỉnh làm đầu mối, phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này; định kỳ tập hợp báo cáo kết quả thực hiện theo quy định.

Yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành, Chủ tịch UBND cấp xã và các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện Chỉ thị này./.

Ngọc Như