Quy định mới về thi đua, khen thưởng đối với Hội đồng nhân dân các cấp từ ngày 01/10/2026

Ngày 01/10/2026, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNV quy định biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, khen thưởng và Nghị định số 368/2026/NĐ-CP ngày 25/9/2026 của Chính phủ. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026, trong đó quy định cụ thể về tuyến trình khen thưởng đối với Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp, trách nhiệm khen thưởng và cách tính thành tích đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị sau sắp xếp tổ chức bộ máy.

Quy định rõ tuyến trình khen thưởng đối với HĐND cấp tỉnh

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư số 25/2026/TT-BNV là quy định cụ thể việc khen thưởng đối với tập thể, cá nhân thuộc HĐND các cấp, góp phần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và cơ quan tổng hợp, trình hồ sơ khen thưởng.

Theo điểm a khoản 2 Điều 7 của Thông tư, đối với HĐND cấp tỉnh, việc khen thưởng Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, các Ban của HĐND, các Ủy viên là Trưởng ban của HĐND và đại biểu HĐND chuyên trách do Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND cấp tỉnh tổng hợp hồ sơ, trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng.

Quy định này xác định rõ trách nhiệm của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND cấp tỉnh trong việc tổng hợp, hoàn thiện và trình hồ sơ khen thưởng đối với các chức danh, tập thể thuộc phạm vi quy định; đồng thời tạo cơ sở để tổ chức thực hiện thống nhất, bảo đảm đúng đối tượng, thẩm quyền và trình tự theo quy định của pháp luật.

Đối với đại biểu HĐND hoạt động kiêm nhiệm, việc xét, quyết định khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng được thực hiện theo nguyên tắc cấp nào quản lý về tổ chức, cán bộ và quỹ lương thì cấp đó có trách nhiệm thực hiện.

Việc phân định trách nhiệm theo nguyên tắc quản lý tổ chức, cán bộ và quỹ lương góp phần hạn chế chồng chéo trong quá trình xét, đề nghị khen thưởng, nhất là đối với đại biểu HĐND đồng thời đảm nhiệm chức vụ, nhiệm vụ tại các cơ quan, tổ chức khác nhau.

Quy định này góp phần làm rõ trách nhiệm trong công tác thi đua, khen thưởng tại HĐND cấp xã, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp hiện nay.

Trong quá trình thực hiện, các cơ quan, đơn vị cần căn cứ đối tượng, thành tích, tiêu chuẩn và thẩm quyền quản lý để xác định đúng cơ quan có trách nhiệm xét, đề nghị khen thưởng, bảo đảm việc ghi nhận, biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích được thực hiện kịp thời, khách quan và đúng quy định.

Thành tích thi đua được tính cả trước và sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy

Một nội dung quan trọng khác được quy định tại Điều 8 Thông tư số 25/2026/TT-BNV là trách nhiệm khen thưởng, đề nghị khen thưởng và cách tính thời gian, thành tích đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị sau sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.

Trường hợp cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận một phần chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị khác thì mốc thời gian tính thành tích và tiêu chuẩn khen thưởng được tính theo cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận.

Đáng chú ý, đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị hình thành sau sắp xếp tổ chức bộ máy, việc xét tặng danh hiệu thi đua được căn cứ kết quả thực hiện các chỉ tiêu thi đua của tập thể cả trước và sau khi sắp xếp.

Đối với hình thức khen thưởng, mốc thời gian tính thành tích và tiêu chuẩn khen thưởng được xác định theo thành tích của tập thể có hình thức khen thưởng cao nhất.

Thông tư cũng quy định không khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị đã giải thể và chấm dứt hoạt động sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.

Những quy định này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các địa phương đang tiếp tục ổn định tổ chức và hoạt động sau sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy. Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý để xem xét, ghi nhận thành tích thi đua của các tập thể một cách liên tục, bảo đảm quyền lợi chính đáng của các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp.

Chú trọng sáng kiến, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong xét thi đua, khen thưởng

Bên cạnh quy định về tuyến trình khen thưởng, Thông tư số 25/2026/TT-BNV còn hướng dẫn việc công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến; hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để làm căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng.

Theo Điều 9 của Thông tư, việc đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền xem xét, công nhận bằng văn bản.

Đối với nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc đánh giá hiệu quả thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan. Việc công nhận phạm vi ảnh hưởng cũng phải được người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền xem xét, công nhận bằng văn bản.

Đây là cơ sở để các cơ quan, đơn vị quan tâm hơn đến việc phát hiện, đánh giá và nhân rộng những sáng kiến, giải pháp có hiệu quả thực tiễn, nhất là trong cải tiến quy trình công tác, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Đối với hoạt động của HĐND các cấp, việc phát huy sáng kiến và đổi mới sáng tạo có thể gắn với nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động kỳ họp, giám sát, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, xử lý kiến nghị của cử tri và ứng dụng các nền tảng số trong hoạt động của cơ quan dân cử.

Quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở"

Cùng với Thông tư số 25/2026/TT-BNV, Nghị định số 368/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến công tác xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng.

Theo Điều 5 của Nghị định, tỷ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" đối với các trường hợp quy định tại điểm b, c và d khoản 1 Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng không quá 10% tổng số cá nhân đạt tiêu chuẩn danh hiệu "Lao động tiên tiến" hoặc "Chiến sĩ tiên tiến".

Quy định về tỷ lệ nêu trên không bao gồm các cá nhân được xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" theo điểm a khoản 1 Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng, tức trường hợp được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Do đó, trong quá trình bình xét thi đua hằng năm, các cơ quan, đơn vị cần phân biệt rõ từng nhóm đối tượng, tiêu chuẩn xét tặng để áp dụng đúng tỷ lệ quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và ghi nhận đúng thành tích của từng cá nhân.

Nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng trong hoạt động của HĐND

Việc ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNV và Nghị định số 368/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về thi đua, khen thưởng, đáp ứng yêu cầu tổ chức và hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong tình hình mới.

Đối với HĐND các cấp, việc triển khai thực hiện các quy định mới cần gắn với kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật; chú trọng phát hiện, biểu dương và đề xuất khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong hoạt động của cơ quan dân cử.

Các cơ quan tham mưu, giúp việc cần chủ động nghiên cứu, rà soát quy chế, quy trình thi đua, khen thưởng hiện hành; xác định rõ đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện, thẩm quyền và tuyến trình khen thưởng; đồng thời quan tâm việc tổng hợp, lưu trữ thành tích của các tập thể trước và sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy.

Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng đánh giá thành tích, bảo đảm việc bình xét thi đua, khen thưởng dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả công tác và đóng góp thực chất của tập thể, cá nhân; khuyến khích tinh thần trách nhiệm, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Thông tư số 25/2026/TT-BNV có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026 và thay thế Thông tư số 15/2025/TT-BNV ngày 04/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Việc triển khai thống nhất các quy định mới sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng, tạo động lực để cán bộ, công chức, người lao động và các cơ quan, đơn vị tiếp tục phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Kim Ngân