Những thay đổi đáng chú ý tại Nghị định số 300/2026/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức

Ngày 29/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan trực tiếp đến tuyển dụng, tiếp nhận, bố trí, sử dụng và quản lý công chức; trong đó đáng chú ý là các quy định về tiếp nhận vào làm công chức; tuyển dụng; thay đổi vị trí việc làm và xếp lương; biệt phái; bổ nhiệm, bổ nhiệm lại công chức lãnh đạo, quản lý; cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm; tạm đình chỉ công tác; thôi việc; phân cấp và quản lý công chức.

Mở rộng và làm rõ quy định về tiếp nhận vào làm công chức

Một trong những nội dung được sửa đổi đáng chú ý là Điều 13 về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện và hồ sơ tiếp nhận vào làm công chức.

Theo Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, các đối tượng được xem xét tiếp nhận đã bao gồm chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc; viên chức; người hưởng lương trong lực lượng vũ trang, cơ yếu; người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý tại một số doanh nghiệp nhà nước; người đã từng là cán bộ, công chức được điều động, luân chuyển... và một số nhóm đối tượng khác. Nghị định số 300/2026/NĐ-CP tiếp tục kế thừa, đồng thời điều chỉnh, làm rõ phạm vi đối tượng và điều kiện tiếp nhận.

Đáng chú ý, đối với các trường hợp thuộc điểm b, c, d, e và h khoản 1 Điều 13, người được tiếp nhận phải có đủ 05 năm công tác trở lên theo đúng quy định của pháp luật, có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và làm công việc có yêu cầu chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận. Trường hợp thời gian công tác không liên tục thì được cộng dồn. Nghị định cũng quy định cụ thể cách xác định thời gian công tác đối với người đã từng là cán bộ, công chức.

Về hồ sơ, Nghị định mới tiếp tục đẩy mạnh khai thác dữ liệu điện tử khi quy định trường hợp phiếu lý lịch tư pháp đã tồn tại trong cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức hoặc được tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử thì cơ quan có thẩm quyền không yêu cầu cá nhân nộp lại.

Rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP điều chỉnh một số mốc thời gian trong quá trình tuyển dụng công chức.

Theo Điều 18 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày danh sách trúng tuyển được công khai, người trúng tuyển phải hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng. Nghị định số 300/2026/NĐ-CP rút thời hạn này xuống còn 15 ngày.

Đồng thời, Nghị định mới quy định chậm nhất 03 ngày làm việc kể từ ngày hết thời hạn hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng phải ra quyết định tuyển dụng và gửi quyết định tới người trúng tuyển. Người được tuyển dụng phải đến nhận việc chậm nhất 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định tuyển dụng, trừ trường hợp được gia hạn theo quy định.

Việc rút ngắn một số mốc thời gian góp phần đẩy nhanh quá trình hoàn tất thủ tục tuyển dụng và đưa người trúng tuyển vào vị trí công tác.

Quy định rõ hơn việc thay đổi vị trí việc làm, gắn với xếp lương

Nghị định số 170/2025/NĐ-CP đã quy định tại Điều 23 và Điều 24 về điều kiện, tiêu chuẩn và việc thực hiện thay đổi vị trí việc làm đối với công chức. Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 23 theo hướng quy định rõ hơn nguyên tắc, căn cứ và các trường hợp thay đổi vị trí việc làm.

Theo đó, việc thay đổi vị trí việc làm phải bảo đảm tương quan giữa vị trí dự kiến bố trí với trình độ, năng lực, hiệu suất thực hiện nhiệm vụ; phù hợp với yêu cầu công việc; bảo đảm tỷ lệ công chức theo vị trí việc làm được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, công bằng và đúng thẩm quyền.

Một thay đổi đáng chú ý là Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa Điều 24 thành quy định về “xếp lương ở ngạch công chức tương ứng với vị trí việc làm”, thay cho quy định về “thực hiện thay đổi vị trí việc làm đối với công chức” tại Nghị định số 170/2025/NĐ-CP.

Theo đó, việc xếp lương được quy định cụ thể đối với trường hợp công chức thay đổi vị trí việc làm có ngạch công chức cao hơn, cùng bậc hoặc thấp hơn ngạch hiện giữ, trên cơ sở ngạch tương ứng với vị trí việc làm mới và hệ số lương, phụ cấp thâm niên vượt khung đang hưởng.

Quy định này góp phần gắn việc bố trí, sử dụng công chức theo vị trí việc làm với ngạch công chức và chế độ tiền lương tương ứng.

Điều chỉnh, hoàn thiện quy định về biệt phái công chức

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về biệt phái công chức. Theo đó, công chức được biệt phái trong hai trường hợp: theo nhiệm vụ đột xuất, cấp bách; hoặc để thực hiện công việc cần giải quyết trong một thời gian nhất định.

Thời gian biệt phái không quá 03 năm, trừ trường hợp thực hiện theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực. Khi kết thúc thời gian biệt phái, công chức trở về đơn vị cũ công tác và được bố trí vị trí việc làm phù hợp.

Nghị định mới đồng thời điều chỉnh, hoàn thiện quy định về thẩm quyền, trình tự biệt phái và chế độ, chính sách đối với công chức được biệt phái, góp phần làm rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình thực hiện.

Sửa đổi nhiều quy định về bổ nhiệm công chức lãnh đạo, quản lý

Đây là một trong những nhóm nội dung được Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi đáng chú ý.

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm theo hướng cụ thể hơn. Đáng chú ý, người được bổ nhiệm giữ chức vụ cao hơn phải có thời gian giữ chức vụ, chức danh liền kề hoặc tương đương từ đủ 01 năm (12 tháng); trường hợp thời gian giữ chức vụ không liên tục thì được cộng dồn nhưng chỉ cộng dồn đối với thời gian giữ chức vụ tương đương.

Quy trình bổ nhiệm đối với nguồn nhân sự tại chỗ cũng được quy định cụ thể hơn về thành phần hội nghị, nguyên tắc giới thiệu, tỷ lệ phiếu và cách xử lý trong trường hợp có nhiều nhân sự hoặc không có nhân sự đạt tỷ lệ theo yêu cầu.

Đối với nguồn nhân sự từ nơi khác, Nghị định quy định lại quy trình theo hướng xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, bộ phận tham mưu về tổ chức cán bộ và việc trao đổi, lấy ý kiến, thẩm định trước khi cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định bổ nhiệm.

Hoàn thiện quy định về bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý.

Theo đó, Nghị định quy định cụ thể hơn việc xem xét đối với công chức lãnh đạo, quản lý khi hết thời hạn bổ nhiệm; trường hợp còn thời gian công tác trước tuổi nghỉ hưu; thời điểm ban hành quyết định bổ nhiệm lại hoặc kéo dài thời gian giữ chức vụ và những trường hợp chưa thực hiện quy trình.

Đối với thủ tục bổ nhiệm lại, công chức lãnh đạo, quản lý thực hiện báo cáo tự nhận xét, đánh giá; cơ quan có thẩm quyền tổ chức hội nghị cán bộ chủ chốt và hội nghị tập thể lãnh đạo để xem xét. Nhân sự được đề nghị bổ nhiệm lại phải đạt trên 50% số phiếu đồng ý so với tổng số người được triệu tập; trường hợp đạt 50% thì người đứng đầu xem xét, quyết định hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Quy định cụ thể hơn về cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 51a về việc xem xét cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm; đồng thời sửa đổi các quy định liên quan.

Theo đó, việc cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm phải được xem xét kịp thời; đồng thời khuyến khích công chức lãnh đạo, quản lý tự nguyện thôi giữ chức vụ, từ chức khi không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, không còn đủ tín nhiệm hoặc có vi phạm chưa đến mức miễn nhiệm.

Các căn cứ xem xét từ chức được quy định cụ thể hơn, gắn với trách nhiệm người đứng đầu, năng lực, uy tín, kết quả thực hiện nhiệm vụ, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và trách nhiệm đối với những vi phạm xảy ra tại cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc quyền quản lý.

Quy định về miễn nhiệm cũng được hoàn thiện, trong đó xác định các trường hợp liên quan đến kỷ luật, kết quả lấy phiếu tín nhiệm, kết luận của cấp có thẩm quyền về năng lực, uy tín, vi phạm trách nhiệm hoặc các trường hợp khác theo quy định.

Hoàn thiện quy định về tạm đình chỉ công tác

Nghị định số 170/2025/NĐ-CP đã có quy định về tạm đình chỉ công tác đối với công chức. Nghị định số 300/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện quy định này theo hướng cụ thể hơn về căn cứ, thẩm quyền, yêu cầu, trách nhiệm và trình tự thực hiện.

Đáng chú ý, Nghị định mới quy định trong trường hợp cần thiết, thời hạn tạm đình chỉ công tác không quá 30 ngày làm việc; trường hợp phải gia hạn thì thời gian gia hạn không quá 30 ngày làm việc.

Cùng với đó, Nghị định quy định cụ thể trách nhiệm của người có thẩm quyền ra quyết định tạm đình chỉ, công chức bị tạm đình chỉ và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; đồng thời xác định các trường hợp hủy bỏ quyết định tạm đình chỉ công tác.

Thay đổi đáng chú ý về thôi việc và chế độ trợ cấp thôi việc

Các quy định về thôi việc và chế độ đối với công chức thôi việc là một trong những nội dung cần lưu ý khi thực hiện Nghị định số 300/2026/NĐ-CP.

Nghị định mới phân định cụ thể các trường hợp công chức được cho thôi việc, gồm: theo nguyện vọng cá nhân; không đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của vị trí việc làm; bị xếp loại chất lượng hằng năm ở mức không hoàn thành nhiệm vụ vì lý do chuyên môn, nghiệp vụ mà không có vị trí việc làm thấp hơn để bố trí; và các trường hợp khác theo quy định.

Đáng chú ý, chế độ trợ cấp thôi việc có sự thay đổi. Theo Nghị định số 170/2025/NĐ-CP, công chức tự nguyện xin thôi việc được hưởng trợ cấp cố định 03 tháng tiền lương hiện hưởng và 1,5 tháng tiền lương hiện hưởng cho mỗi năm công tác có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP điều chỉnh cách tính đối với trường hợp thuộc diện được hưởng trợ cấp thôi việc: mỗi năm làm việc được trợ cấp 01 tháng tiền lương hiện hưởng, nhưng thấp nhất bằng 03 tháng tiền lương.

Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý, cần được các cơ quan, đơn vị và công chức quan tâm khi thực hiện chính sách thôi việc theo quy định mới.

Tăng cường phân cấp, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý công chức

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện các quy định về nội dung và trách nhiệm quản lý công chức.

Đáng chú ý, quy định về quản lý công chức được sửa đổi theo hướng làm rõ việc quản lý vị trí việc làm, biên chế; tuyển dụng, tiếp nhận, bố trí, sử dụng, đánh giá, bổ nhiệm, điều động, biệt phái, thôi việc và các nội dung khác trong quản lý công chức.

Đồng thời, Nghị định bổ sung rõ yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý cán bộ, công chức; xây dựng, duy trì, cập nhật, phát triển hệ thống thông tin quản lý công chức và cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức.

Cùng với đó, nhiệm vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; UBND, Chủ tịch UBND cấp tỉnh và cơ quan sử dụng công chức được điều chỉnh theo hướng tăng cường phân cấp, gắn thẩm quyền với trách nhiệm trong quản lý và sử dụng công chức.

Bảo đảm chuyển tiếp, không làm gián đoạn công tác cán bộ

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP có các quy định chuyển tiếp nhằm xử lý những trường hợp đang thực hiện trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.

Theo đó, đối với đề án, kế hoạch tuyển dụng công chức đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày Nghị định có hiệu lực thì được tiếp tục thực hiện theo quy định; trường hợp đã thực hiện quy trình bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ nhưng chưa có quyết định thì tiếp tục thực hiện theo quy định tại thời điểm tiến hành quy trình. Nghị định cũng quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ xin thôi việc đã được trình cấp có thẩm quyền trước ngày Nghị định có hiệu lực.

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026. Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định số 170/2025/NĐ-CP góp phần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tuyển dụng, bố trí, sử dụng và quản lý công chức theo vị trí việc làm; tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý đội ngũ cán bộ, công chức.

Dương Linh