Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026)

Lịch sử dân tộc Việt Nam là bản anh hùng ca bất tận về lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập, tự do. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, biết bao người con ưu tú của đất nước đã hiến dâng tuổi thanh xuân, xương máu và cả cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Hằng năm, ngày 27 tháng 7 là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta thành kính tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, các thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng đã cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước.

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) ra đời chưa được bao lâu thì thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta một lần nữa. Với tinh thần quật cường, kiên quyết bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc, quân và dân ta đã anh dũng chiến đấu chống lại quân xâm lược. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến quyết liệt chống thực dân Pháp, nhiều đồng bào, chiến sĩ đã hy sinh, cống hiến xương máu, sức lực trên các chiến trường. Thấm nhuần đạo lý truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc và thấu hiểu sâu sắc giá trị của sự hy sinh, cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sĩ, thương binh đối với đất nước, Đảng, Chính phủ, Bác Hồ và Nhân dân ta đã dành tất cả tình thương yêu cho các chiến sĩ và đồng bào đã vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà bị thương hoặc hy sinh.

Đầu năm 1946, Hội giúp binh sĩ bị nạn ra đời ở Thuận Hóa (Bình Trị Thiên), rồi đến Hà Nội và một số địa phương khác, sau đó ít lâu được đổi thành Hội giúp binh sĩ bị thương. Ở Trung ương có Tổng Hội và Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu là Chủ tịch danh dự của Hội.

Chiều ngày 28/5/1946, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Tổng Hội giúp binh sĩ bị nạn tổ chức một cuộc nói chuyện quan trọng để kêu gọi đồng bào gia nhập Hội và hăng hái giúp đỡ các chiến sỹ bị thương tùy theo điều kiện của gia đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự.

Sau đó, nhiều chương trình quyên góp, ủng hộ bộ đội được phát động, đáng chú ý nhất là cuộc vận động "Mùa đông binh sĩ". Theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ủy ban vận động đã họp phát động phong trào may áo trấn thủ cho chiến sĩ. Chiều ngày 17/11/1946, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Hội Liên Hiệp Quốc dân Việt Nam đã tổ chức lễ xung phong "Mùa đông binh sĩ”, mở đầu cuộc vận động “Mùa đông binh sĩ” trong cả nước để giúp chiến sĩ trong mùa đông giá rét với sự có mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thành viên Chính phủ. Ngay tại buổi lễ, Người đã cởi chiếc áo len đang mặc để tặng lại các binh sĩ.

Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ngày 19/12/1946, theo Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân cả nước đã nhất tề đứng dậy kháng chiến với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Số người bị thương và hy sinh trong chiến đấu tăng lên, đời sống của chiến sĩ, nhất là những chiến sĩ bị thương gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Trước tình hình trên, Đảng và Nhà nước ta đã đưa ra những chính sách quan trọng về công tác thương binh, liệt sĩ, góp phần ổn định đời sống vật chất và tinh thần cho thương binh, gia đình liệt sĩ.

Ngày 16/2/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chính thức ký Sắc lệnh số 20/SL "Quy định chế độ hưu bổng, thương tật và tiền tuất tử sĩ". Đây là văn bản pháp quy đầu tiên khẳng định vị trí quan trọng của công tác thương binh, liệt sĩ và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đến thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ.

Tháng 6/1947, đại biểu của Tổng bộ Việt Minh, Trung ương Hội phụ nữ Cứu quốc, Trung ương Đoàn thanh niên Cứu quốc, Cục Chính trị quân đội quốc gia Việt Nam, Nha Thông tin Tuyên truyền và một số địa phương đã họp tại Đại Từ (Bắc Thái) để bàn về công tác thương binh, liệt sĩ và thực hiện Chỉ thị Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn một ngày làm ngày Thương binh - Liệt sĩ. Tại cuộc họp này các đại biểu đã nhất trí chọn ngày 27 tháng 7 là ngày “Thương binh toàn quốc”. Từ đó hằng năm cứ vào dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đều gửi thư, quà thăm hỏi, động viên, nhắc nhở mọi người phải biết ơn và hết lòng giúp đỡ thương binh, gia đình liệt sĩ. Đặc biệt, từ sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh càng quan tâm hơn đến công tác thương binh, liệt sĩ.

Từ tháng 7 năm 1955, Đảng và Nhà nước ta quyết định đổi “Ngày Thương binh toàn quốc” thành “Ngày Thương binh - Liệt sĩ” để ghi nhận những hy sinh lớn lao của đồng bào, chiến sĩ cả nước cho chiến thắng vẻ vang của toàn dân tộc.

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, theo Chỉ thị 223/CTTW ngày 8/7/1975 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, từ năm 1975, ngày 27 tháng 7 hằng năm chính thức trở thành “Ngày Thương binh - Liệt sĩ” của cả nước.

Để ghi nhớ và tri ân sự hy sinh cao cả đó, những năm qua Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác chăm sóc người có công với cách mạng. Hệ thống chính sách ưu đãi ngày càng được hoàn thiện; chế độ trợ cấp, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở, giáo dục, đào tạo nghề và tạo việc làm được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người có công và thân nhân.

Phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", xây dựng Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, xây dựng nhà tình nghĩa, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ... đã trở thành những hoạt động thường xuyên, lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội, góp phần bồi đắp truyền thống nhân văn tốt đẹp của dân tộc.

Mỗi việc làm thiết thực như thắp nến tri ân tại nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi gia đình chính sách, tham gia Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", chăm sóc Mẹ Việt Nam Anh hùng hay đơn giản là kể cho thế hệ trẻ nghe những câu chuyện về lịch sử hào hùng của dân tộc đều góp phần lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc, bồi đắp truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Đặc biệt trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần cống hiến và trách nhiệm với cộng đồng càng có ý nghĩa quan trọng, tạo động lực để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) là dịp để mỗi người Việt Nam bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng. Phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, mỗi cơ quan, đơn vị và cá nhân cần tích cực tham gia các hoạt động tri ân bằng những việc làm thiết thực, ý nghĩa. Đây cũng là dịp giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, trách nhiệm gìn giữ thành quả cách mạng và ý chí xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Tinh thần biết ơn, đoàn kết và trách nhiệm sẽ tiếp tục được lan tỏa, góp phần bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vì một Việt Nam hòa bình, phát triển và thịnh vượng.

Phòng TT-DN