Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời ý kiến cử tri tỉnh Đắk Lắk

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản trả lời ý kiến của cử tri tỉnh Đắk Lắk qua hoạt động tiếp xúc cử tri và đối thoại với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh của Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk.

Cụ thể, cử tri tỉnh Đắk Lắk kiến nghị: Các Hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh phản ánh, kiến nghị nghiên cứu trình sửa đổi Luật Đất đai và triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn đối với quá trình dồn điền đổi thửa, tích tụ và tập trung đất đai nhằm hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, quy mô lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, tại nhiều địa phương, diện tích đất sản xuất nông nghiệp còn manh mún, phân tán, gây khó khăn cho việc đầu tư máy móc, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến cũng như tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Do đó, việc có chính sách hỗ trợ thực hiện dồn điền đổi thửa, xây dựng các cánh đồng mẫu lớn và vùng nguyên liệu tập trung là hết sức cần thiết, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và tăng thu nhập cho người dân.

Trên cơ sở ý kiến của cử tri, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời như sau:

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Luật Đất đai năm 2013, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế phù hợp và thể chế hóa các quan điểm, định hướng của Nghị quyết số 18-NQ/TW, Luật Đất đai năm 2024 đã có nhiều đổi mới quan trọng đối với chính sách đất nông nghiệp nhằm thúc đẩy tích tụ, tập trung đất đai, phát triển nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, hiện đại và nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cụ thể như sau:

Để khuyến khích quá trình dồn điền, đổi thửa, tích tụ và tập trung đất đai nhằm hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, quy mô lớn, Luật Đất đai năm 2024 đã mở rộng phạm vi chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp từ phạm vi đơn vị hành chính cấp xã (Điều 190 Luật Đất đai năm 2013) lên phạm vi đơn vị hành chính cấp tỉnh (Điều 47 Luật Đất đai năm 2024). Đồng thời, lần đầu tiên Luật quy định tương đối đầy đủ về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp, bao gồm các nguyên tắc, hình thức thực hiện và giao Chính phủ quy định chi tiết (khoản 4 Điều 8, Điều 192, Điều 193 Luật Đất đai năm 2024; Điều 77, Điều 78 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung). Luật cũng mở rộng khả năng tiếp cận đất đai để phát triển sản xuất nông nghiệp thông qua việc mở rộng đối tượng được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp (khoản 6, khoản 7 Điều 45); nâng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của cá nhân từ không quá 10 lần lên không quá 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp (Điều 177). Những quy định này tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân có năng lực về vốn, khoa học, công nghệ đầu tư phát triển nông nghiệp hàng hóa, đồng thời hạn chế tình trạng đất nông nghiệp bị bỏ hoang hoặc sử dụng manh mún, kém hiệu quả.

Bên cạnh đó, Luật Đất đai năm 2024 tăng cường tính linh hoạt trong sử dụng đất nông nghiệp khi cho phép người sử dụng đất được chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; sử dụng một phần diện tích đất để xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp (Điều 178); được sử dụng đất kết hợp đa mục đích như thương mại, dịch vụ, chăn nuôi, trồng cây dược liệu theo quy định của pháp luật (Điều 218 và Điều 99 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP). Đối với đất trồng lúa, người sử dụng đất được chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhưng không làm mất điều kiện để trồng lúa trở lại; được sử dụng một phần diện tích đất để xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, quy định tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất từ đất chuyên trồng lúa để sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ tài chính nhằm bổ sung diện tích đất trồng lúa bị mất hoặc nâng cao hiệu quả sử dụng đất trồng lúa, đồng thời bảo đảm yêu cầu về bảo vệ môi trường và không ảnh hưởng đến việc canh tác của khu vực liền kề (Điều 182). Ngoài các quy định của Luật Đất đai năm 2024, Chính phủ cũng đã ban hành và hoàn thiện nhiều văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời tiếp tục thực hiện các cơ chế khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17/4/2018 của Chính phủ.

Có thể thấy, Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã hình thành tương đối đầy đủ khung pháp lý về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp; mở rộng quyền tiếp cận đất đai, tăng tính linh hoạt trong sử dụng đất và tạo điều kiện thuận lợi cho dồn điền, đổi thửa, phát triển các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy cơ giới hóa, ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững trong giai đoạn mới.

Ngày 28/7/2026, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, trình Chính phủ, Quốc hội để ban hành các quy định về tích tụ, tập trung đất đai đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thông tin kết quả thực hiện tới Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk và Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội sau khi có kết quả. Bộ Nông nghiệp và Môi trường trân trọng gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk để thông tin tới cử tri; gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội để tổng hợp, theo dõi, giám sát theo quy định./.

Như Ngọc