Giảm nghèo phải bắt đầu từ nhu cầu thực tế của người dân

Thực hiện chương trình giám sát về kết quả thực hiện Chương trình giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk từ năm 2024 đến tháng 6/2026, sáng 23/9/2026, Đoàn giám sát số 36 của Ban Dân tộc HĐND do bà Đỗ Thị Như Tình, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND xã Hòa Sơn.

Giai đoạn 2024 - 2025, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được bố trí trên 5,69 tỷ đồng, đã giải ngân hơn 5,05 tỷ đồng, chủ yếu hỗ trợ các mô hình nuôi trâu, bò sinh sản và phát triển sản xuất nông nghiệp. Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã giải ngân trên 27 tỷ đồng đầu tư hạ tầng thiết yếu, phát triển nông - lâm nghiệp theo chuỗi giá trị, mô hình lúa cộng đồng; đồng thời, sử dụng gần 1,84 tỷ đồng hỗ trợ nhà ở, nước sinh hoạt cho các hộ khó khăn. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giải ngân gần 1,5 tỷ đồng để duy tu, bảo dưỡng công trình và tăng cường năng lực giám sát tại cơ sở.

Nhờ triển khai các chính sách hỗ trợ, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm từ 17,14% (958 hộ) năm 2024 xuống còn 14,12% (789 hộ) cuối năm 2025; riêng vùng đồng bào DTTS giảm từ 36,89% (722 hộ) xuống 32,96% (616 hộ). Năm 2026, địa phương đặt mục tiêu giảm tiếp 357 hộ nghèo, trong đó có 277 hộ nghèo DTTS.

Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát nhấn mạnh, giảm nghèo phải bắt đầu từ việc nắm đúng hoàn cảnh, nhu cầu và khả năng của từng hộ để lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp. Trên cơ sở đó, đối với các hộ có điều kiện phát triển chăn nuôi, cần xác định quy mô hỗ trợ phù hợp với khả năng chăm sóc, điều kiện chuồng trại, nguồn thức ăn, khả năng phát triển, qua đó tạo điều kiện và động lực để người dân chủ động vươn lên. Việc hỗ trợ con giống, cây giống, vật tư hoặc vốn cần gắn với khả năng tổ chức sản xuất và đầu ra sản phẩm; nếu chỉ hỗ trợ đầu vào mà chưa tính đến thị trường tiêu thụ thì hiệu quả mô hình khó ổn định và duy trì lâu dài.

Đối với mục tiêu giảm nghèo trong những năm tới, Đoàn giám sát đề nghị xã xây dựng lộ trình cụ thể đến năm 2029, xác định rõ từng năm giảm bao nhiêu hộ nghèo, nhóm hộ cần ưu tiên, mô hình sinh kế trọng tâm và nhu cầu, nguồn lực thực hiện. Việc xác định chỉ tiêu cần sát với điều kiện thực tế, gắn với giải pháp và khả năng huy động nguồn lực; đồng thời có chính sách phù hợp để tạo động lực thoát nghèo đối với hộ có khả năng, mong muốn vươn lên. Qua đó, giảm nghèo không chỉ dừng ở việc giảm số hộ nghèo mà hướng đến nâng cao khả năng tự chủ về kinh tế của người dân; đồng thời tăng cường theo dõi kết quả sau đầu tư, nhất là đối với các mô hình sinh kế, hộ được hỗ trợ, qua đó đánh giá khả năng duy trì sản xuất, tạo thu nhập và hiệu quả thực chất của chính sách.

Bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương cũng phản ánh một số khó khăn trong quá trình triển khai. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc tăng, phạm vi quản lý rộng, trong khi cán bộ phụ trách còn kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Một số nguồn vốn phải thực hiện nhiều thủ tục, hồ sơ nên tiến độ triển khai, giải ngân còn chậm; các mô hình sản xuất, chăn nuôi còn nhỏ lẻ, phân tán, liên kết tiêu thụ và ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả và khả năng nhân rộng. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư về cơ sở hạ tầng, sinh kế, nước sinh hoạt, giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn còn lớn, trong khi nguồn lực hiện có chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế.

Đoàn giám sát ghi nhận những khó khăn, vướng mắc của địa phương và đề nghị tiếp tục rà soát, đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, kịp thời báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Đoàn cũng đề nghị các cơ quan chuyên môn của tỉnh tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, nhất là về cơ chế, chính sách, thủ tục, phân bổ và giải ngân nguồn vốn.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh, Trưởng Đoàn giám sát Đỗ Thị Như Tình ghi nhận nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác giảm nghèo; đồng thời đề nghị xã tiếp tục nắm chắc đời sống, điều kiện và nguyên nhân nghèo của từng nhóm hộ, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo vùng đồng bào DTTS, để có giải pháp hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, cần đẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn vốn được kéo dài sang năm 2026; lựa chọn, phát triển và nhân rộng các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện, tập quán địa phương, gắn hỗ trợ sinh kế với khả năng tạo thu nhập và duy trì kết quả sau hỗ trợ. Đối với các kiến nghị, vướng mắc của địa phương, Đoàn giám sát ghi nhận, tổng hợp để báo cáo Thường trực HĐND tỉnh và kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ trong thời gian tới./.

                                                                             Thanh Hương