Đại biểu Quốc hội Trần Quang Tâm: Cơ chế đặc thù phát triển đô thị phải đặt trong khuôn khổ bảo đảm quốc phòng, an ninh

Sáng 11/8, tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, các đại biểu thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Phát triển đô thị.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết xây dựng Luật Phát triển đô thị. Đây là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm hình thành một khung pháp lý thống nhất, dài hạn, có tầm nhìn. Đồng thời tạo cơ sở để phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, rõ trách nhiệm, phát huy tính chủ động của chính quyền đô thị. Trong đó, một số vấn đề được các đại biểu quan tâm cho ý kiến như: phát triển kinh tế biển, cơ chế chính sách phát triển trung tâm tài chính quốc tế, cơ chế chuyển nhượng chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch tại các khu vực TOD và phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội…

Đại biểu nhận định, dự thảo Luật đã thể chế hóa chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương về định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030; và Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển TP. Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.

Đại biểu Trần Quang Tâm cho rằng, qua thực tiễn các giai đoạn phát triển, TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội được đánh giá cao về nỗ lực phát huy vai trò đầu tàu kinh tế và đạt nhiều kết quả quan trọng. Các cơ chế, chính sách đặc thù từng bước phát huy tác dụng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, TP. Hồ Chí Minh, TP. Hà Nội và một số thành phố khác vẫn chưa khai thác hết tiềm năng, lợi thế vốn có.

Đối với Thủ đô Hà Nội, Quốc hội đã ban hành Luật Thủ đô để tạo cơ chế đặc biệt phát triển. Tương tự, TP. Hồ Chí Minh và các thành phố khác cũng cần có cơ chế đặc biệt để thúc đẩy phát triển vượt trội.

Luật cần khẳng định rõ mọi cơ chế đặc thù, vượt trội về đầu tư, tài chính, đất đai, quy hoạch, tổ chức bộ máy và quản lý phải được đặt trong khuôn khổ bảo đảm quốc phòng, an ninh; không vì mục tiêu phát triển kinh tế trước mắt mà tạo sơ hở, bất cập ảnh hưởng đến chiến lược lâu dài của đất nước.

Bên cạnh đó, cần rà soát, bổ sung quy định về cơ chế phối hợp giữa chính quyền đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt với Bộ Quốc phòng. Đối với các dự án đầu tư tại các khu vực có vị trí chiến lược về quốc phòng, khu vực biên giới, biển, đảo, vùng trời, khu vực phòng thủ, công trình quốc phòng, hành lang quân sự hoặc khu vực ảnh hưởng đến hoạt động quân sự, cần quy định rõ phải được Bộ Quốc phòng đồng ý trước khi quyết định chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt các quy hoạch liên quan đến quy định của Luật Quốc phòng, Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch.

Đồng thời, cần hoàn thiện quy định về quản lý đất đai, tài nguyên và không gian phát triển tầm thấp, không gian ngầm dưới lòng đất. Cơ chế kiểm soát chặt chẽ hoạt động đầu tư trong các lĩnh vực, địa bàn nhạy cảm; đánh giá tác động đối với quốc phòng, an ninh; quy định rõ các trường hợp phải xin ý kiến thống nhất của Bộ Quốc phòng mới được triển khai.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế ứng phó trong tình trạng khẩn cấp. Luật cần quy định trách nhiệm của chính quyền đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt trong việc xây dựng phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai, ứng phó sự cố, bảo vệ công trình trọng yếu.

Để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đối chiếu với Luật Quốc phòng, Luật Phòng không nhân dân, Luật Hàng không dân dụng, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng thủ dân sự và các luật có liên quan để tránh chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình triển khai xây dựng luật và tổ chức thực hiện.

Phòng Công tác Quốc hội