Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk thảo luận về thành lập thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh và dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Tại phiên thảo luận tại Hội trường Quốc hội sáng ngày 12/8/2026, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã tập trung cho ý kiến đối với một số nội dung quan trọng, trong đó có việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk bày tỏ đồng tình, ủng hộ Tờ trình của Chính phủ về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Theo đại biểu, chủ trương thành lập hai thành phố có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; phù hợp với yêu cầu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại không gian phát triển và xây dựng chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt nhấn mạnh, việc thành lập hai thành phố không chỉ xuất phát từ yêu cầu tổ chức hành chính mà còn dựa trên các điều kiện, tiêu chuẩn được pháp luật quy định và được đánh giá một cách toàn diện.

Theo hồ sơ trình Quốc hội, Quảng Ninh đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện thành lập thành phố và 7/7 tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định. Với vị trí đặc biệt về kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại cùng không gian phát triển liên kết đô thị biển, đảo, biên giới và di sản, Quảng Ninh có nền tảng kinh tế - xã hội, năng lực hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực để phát triển ở cấp độ cao hơn.

Đối với Bắc Ninh, hồ sơ cũng xác định địa phương đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành phố; có quy mô dân số, diện tích, tỷ lệ đô thị hóa và hệ thống đô thị đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, nền tảng công nghiệp, nhất là công nghiệp công nghệ cao, điện tử, sản xuất và logistics được đánh giá có khả năng tạo động lực tăng trưởng cho vùng và cả nước.

Đại biểu Nguyệt đánh giá cao định hướng phát triển của hai thành phố sau khi được thành lập. Theo đó, Quảng Ninh phát triển theo hướng xanh, văn minh, hiện đại, khai thác hiệu quả không gian biển, đảo, biên giới và di sản; Bắc Ninh phát triển theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ cao làm động lực.

Từ góc độ chính sách, đại biểu cho rằng giá trị của việc thành lập hai thành phố không chỉ nằm ở việc hình thành thêm các đơn vị hành chính mới mà quan trọng hơn là tạo ra những cực tăng trưởng có sức lan tỏa.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành trong quá trình xây dựng và triển khai cơ chế, chính sách phát triển sau khi thành lập hai thành phố cần quan tâm hơn đến liên kết vùng, liên kết giữa các cực tăng trưởng với những địa phương còn hạn chế về hạ tầng, công nghệ và thị trường.

Theo đại biểu, sự phát triển của một địa phương cần trở thành cơ hội phát triển cho nhiều địa phương khác, qua đó hình thành mạng lưới liên kết, thay vì phát triển biệt lập. Đây cũng là ý nghĩa quan trọng của việc hình thành các cực tăng trưởng mới.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt khẳng định việc sắp xếp đơn vị hành chính cần hướng tới mục tiêu không chỉ tạo ra một cấu trúc quản trị mới mà còn phải tạo lập không gian phát triển mới và những cơ hội phát triển mới cho nhân dân và đất nước.

Đề nghị rà soát căn cứ pháp lý và tránh quy định quá sâu về kỹ thuật đối với dự án đường sắt

Cũng tại phiên thảo luận, Đại biểu Quốc hội Bế Trung Anh, Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ban Công tác đại biểu của Quốc hội phát biểu về dự thảo Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Đại biểu bày tỏ nhất trí với việc ban hành Nghị quyết, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo trên một số nội dung. Trước hết, đại biểu đề nghị rà soát các căn cứ pháp lý và những nội dung chưa rõ trong dự thảo Nghị quyết.

Cụ thể, đại biểu cho rằng dự thảo được trình tại thời điểm giữa năm 2026 nhưng phần căn cứ pháp lý vẫn viện dẫn Luật Đường sắt số 06/2017/QH14, trong khi Luật Đường sắt số 95/2025/QH15 đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Trường hợp việc tiếp tục viện dẫn Luật năm 2017 là do quy định chuyển tiếp, đại biểu đề nghị Chính phủ giải trình rõ; nếu không, cần cập nhật căn cứ pháp lý và rà soát toàn bộ dự án theo quy định của Luật Đường sắt hiện hành.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị làm rõ kỹ thuật lập pháp tại Điều 1 của dự thảo, trong đó cần xác định chính xác nội dung là sửa đổi hay bổ sung quy định tại Nghị quyết số 187. Đại biểu cũng lưu ý việc dự thảo đánh số trùng hai khoản cùng số 5 có thể dẫn đến sai lệch các chỉ số ở những nội dung tiếp theo.

Đối với quy định về trách nhiệm giám sát của Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước, đại biểu đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa quy định tại dự thảo với các quy định đang có hiệu lực tại Nghị quyết số 187, tránh tình trạng cùng tồn tại các quy định có thể khác nhau về phạm vi chủ thể và nội dung giám sát.

Theo đại biểu Bế Trung Anh, đây không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật về câu chữ, mà nếu một nghị quyết điều chỉnh không xác định rõ nội dung nào được sửa đổi, nội dung nào tiếp tục có hiệu lực thì có thể phát sinh rủi ro pháp lý đối với một dự án quy mô lớn.

Một nội dung khác được đại biểu quan tâm là dự thảo Nghị quyết đang quy định khá sâu vào những vấn đề mang tính kỹ thuật chuyên ngành đường sắt.

Đại biểu cho rằng công nghệ thay đổi rất nhanh, một phương án kỹ thuật được xem là tối ưu ở thời điểm hiện tại chưa chắc còn phù hợp trong 10 hoặc 20 năm tới. Nếu Quốc hội quy định quá chi tiết về giải pháp kỹ thuật, có thể làm hạn chế không gian lựa chọn của Chính phủ và đội ngũ chuyên môn, đồng thời dẫn đến nguy cơ phải sửa đổi Nghị quyết mỗi khi công nghệ thay đổi.

Từ đó, đại biểu đề nghị Quốc hội nên tập trung quyết định những vấn đề mang tính chiến lược, như năng lực vận tải, yêu cầu về an toàn, khả năng liên vận, chuyển đổi xanh, nâng cấp và làm chủ công nghệ; còn việc lựa chọn giải pháp kỹ thuật cụ thể nên giao cho cơ quan chuyên môn nghiên cứu, quyết định trên cơ sở các mục tiêu, yêu cầu đã được Quốc hội xác định.

Đại biểu Bế Trung Anh nhấn mạnh, Quốc hội cần “khóa mục tiêu và kết quả”, thay vì thiết kế quá chi tiết giải pháp kỹ thuật. Một Nghị quyết tốt không nhất thiết phải dự liệu mọi công nghệ của tương lai, mà cần tạo định hướng để công nghệ và các giải pháp kỹ thuật có đủ không gian phát triển, lựa chọn phù hợp với thực tiễn./.

                                                                                  Phòng Công tác Quốc hội