Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan

Chiều ngày 03/8/2026, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Đoàn ĐBQH tỉnh tham gia thảo luận tại Tổ đại biểu số 16 (gồm 32 đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH các tỉnh Cao Bằng, Đắk Lắk, Tuyên Quang) do đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk chủ trì buổi thảo luận về các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Điều chỉnh cụm từ “nhằm phân loại hàng hóa” thành “làm căn cứ để phân loại hàng hóa”, vì hoạt động kiểm định thực chất chỉ là một trong những cơ sở để xem xét bản chất, thành phần, tính chất hóa học nhằm tính thuế và chống gian lận thương mại. Do đó, việc điều chỉnh như trên sẽ chuẩn xác hơn việc coi đây là mục đích duy nhất.

Giới hạn lại phạm vi áp dụng: Dự thảo dùng cụm từ “các quy định khác của pháp luật” là quá rộng, dễ dẫn đến tình trạng hoạt động kiểm định hải quan lấn sang chức năng của các cơ quan chuyên ngành. Cụm từ này nên được thu hẹp thành “các quy định khác của pháp luật về phục vụ cho công tác quản lý nhà nước về hải quan” để dễ thực thi trong thực tiễn.

Thứ hai, về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế (Khoản 3 Điều 63) Các quy định trong dự thảo hiện chưa đáp ứng đủ yêu cầu quản lý trong bối cảnh chuyển đổi số và phòng chống gian lận thương mại. Đại biểu đề xuất bổ sung:

Quản lý vận chuyển điện tử (Điểm a): Việc vận chuyển hàng hóa giữa các địa điểm kinh doanh miễn thuế phải đi kèm với phương án vận chuyển đã đăng ký, thông báo cho hải quan và đặc biệt phải được quản lý, theo dõi trên hệ thống điện tử. Việc này cũng sẽ đảm bảo sự đồng bộ với các quy định về tuyến đường và thời gian vận chuyển tại khoản 1, khoản 2 Điều 65 của dự thảo.

Trách nhiệm lưu trữ dữ liệu bán hàng (Điểm b): Ngoài việc bán đúng đối tượng và định lượng, doanh nghiệp cần có thêm trách nhiệm kiểm tra, xác thực thông tin người mua và lưu trữ thông tin giao dịch. Các dữ liệu điện tử cơ bản này là yếu tố thiết yếu để hải quan quản lý chặt chẽ và ngăn chặn việc lợi dụng chính sách thuế.

Thứ ba, thời hạn kiểm tra sau thông quan (Điều 79) Dự thảo đang quy định hợp nhất hai thủ tục (kiểm tra tại trụ sở cơ quan hải quan và kiểm tra tại trụ sở người khai hải quan) với tổng thời gian tối đa là 20 ngày. Đại biểu chỉ ra sự bất hợp lý: trước đây, tổng thời gian của hai thủ tục này khi tách rời chỉ là 15 ngày (5 ngày tại cơ quan hải quan và 10 ngày tại cơ sở doanh nghiệp). Do đó, khi sáp nhập thủ tục và đang đẩy mạnh áp dụng chuyển đổi số, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu rút ngắn thời hạn này lại. Việc rút ngắn thời gian sẽ giúp thủ tục nhanh chóng hơn, tạo điều kiện thuận lợi thực sự cho doanh nghiệp thay vì kéo dài thời gian hơn so với luật cũ.

Kim Oanh